CZWARTORZĘD
KENOZOIK     TRZECIORZĘD

                      KREDA
                      JURA
MEZOZOIK    TRIAS

                      PERM
                      KARBON
                      DEWON
                      SYLUR
                      ORDOWIK
PALEOZOIK   KAMBR

PREKAMBR

TRZECIORZĘD

Starszy okres ery kenozoicznej trwający od 65mln do 1,7mln lat temu. Obecnie termin ten jest rzadko używany i zaleca się podział całego kenozoiku na paleogen (65-22,5mln lat temu) oraz - następujący po nim, trwający do dziś - neogen. Trzeciorzęd jednak nadal występuje w dokumentacjach górniczych polskich złóż, co podkreśla wagę tej jednostki.
Po wielkim kredowym wymieraniu nastąpił gwałtowny rozwój ptaków i ssaków (szczególnie łożyskowych). Ssaki opanowały środowisko lądowe; niektóre z nich przystosowały się do życia w wodzie, a także uzyskały zdolność latania; czasem wykazywały skłonność do gigantyzmu. Licznie występowały jeżowce, mszywioły, otwornice, małże, ślimaki; w paleogenie pojawiły się naczelne, w oligocenie - małpy człekokształtne. Owady uzyskały zdolność zapylania kwiatów, co doprowadziło do ekspansji roślin okrytonasiennych. W środkowym paleogenie ukształtowała się flora podobna do współczesnej. Lądy porastały mszaki, widłakowe, skrzypowe, paprociowe, miłorzębowe, szpilkowe (cyprysowate, araukariowate, zatrzelinowate, sosnowate, cisowate). Skamieniałościami przewodnimi są jeżowce, otwornice i kokolitowce (jednokomórkowe glony). Znaczenie skałotwórcze miały otwornice i mszywioły.
Górnokredowe morze zostało zredukowane do wąskiego zbiornika obejmującego wschodnią część Niżu Polskiego i Lubelszczyznę, który uległ likwidacji w górnym paleocenie. W eocenie doszło do transgresji obejmującej początkowo zbiornik tatrzański, a w jego późniejszej części - także północną i wschodnią Polskę. Zbiornik tatrzański uległ też wtedy pogłębieniu, poszerzeniu (o Podhale, Spisz i Pieniny) i połączeniu z sąsiednim (północnym) zbiornikiem Karpat zewnętrznych. Pod koniec oligocenu morze wycofało się z Polski pozakarpackiej ku północnemu-zachodowi, zaś na Dolnym Śląsku w wielu rejonach nastąpiły wylewy law bazaltowych. W wyniku ruchów fazy sawskiej (przełom oligocenu i miocenu) Tatry zostały rotacyjnie wypiętrzone wzdłuż uskoku podtatrzańskiego; powstała niecka podhalańska; w
1 Ι 2 Ι 3
Polska w trzeciorzędzie źródło informacji
Copyright 2011-2017 bohun.

Wykorzystywanie materiałów zamieszczonych w Geotydzie
bez zgody właściciela praw autorskich jest zabronione.
Geotyda na Facebooku Gmina Wielka Wieś Gmina Alwernia