ZARYS HISTORYCZNY

ŚWIADECTWA PRZESZŁOŚCI
Do poznania przeszłości Ziemi nie potrzeba wyspecjalizowanych metod ani przyrządów. Wystarczy z uwagą przyjrzeć się najbliższemu otoczeniu, czyli... skorupie ziemskiej - najlepiej zachowanemu dokumentowi umożliwiającemu podróż w odległe wydarzenia. Jej morfologia i anatomia są bowiem odzwierciedleniem procesów niegdyś zachodzących. Skały ją budujące powstały w różnych warunkach; uformowały się w wyniku różnorakich procesów, które nadały jej ostateczną formę. I tak np. powszechnie znane wapienie świadczą o morskim środowisku, bazalty - o istnieniu wulkanów; doliny o pionowych zboczach i szerokich dnach dowodzą zaś istnienia w tym miejscu lodowców; przykładów w otaczającym świecie znaleźć można bez liku. Jeszcze więcej informacji wyczytać można, dokładniej obserwując skały; otóż poszczególne ich warstwy powstawały w kolejności od najniżej położonej, chyba że na danym obszarze wystąpiły ruchy, które zaburzyły ich pierwotne ułożenie. Nieodłącznym uzupełnieniem okaże się więc w tym przypadku literatura, podobnie jak przy rozpoznawaniu obecnych w skałach skamieniałości, których odpowiednie sklasyfikowanie pozwoli poznać wiek bezwzględny i szczegółowe informacje o panujących w danym miejscu niegdyś warunkach.

NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA
Poddając dokładnym badaniom zapisane wokół ślady z przeszłości, bezwzględny wiek Ziemi ustalono na ok. 4,5mld lat. Przez okres ten planeta podlegała ciągłym przemianom; począwszy od surowego, skalistego, pozbawionego życia środowiska; poprzez jego powstanie, bujny rozwój aż po czasy obecne - fascynujący świat oferujący niesamowite możliwości. W celu ułatwienia podróży w przeszłość Ziemi, cały czas podzielono na cztery ery, pomiędzy którymi granice wyznaczają najważniejsze wydarzenia z życia planety. Obejmują one jednak wielki interwał czasowy, więc i je podzielono na mniejsze fragmenty - okresy, epoki, piętra.
Najstarszą z er jest prekambr (podzielony na dwa eony: archaik i proterozoik) obejmujący niemal 90% czasu. Wówczas w wyniku licznych procesów powstała skorupa ziemska, a wraz z końcem ery w środowisku morskim pojawiły się skomplikowane formy życia, wyznaczając początek paleozoiku na 590mln lat temu. Z czasem jednak organizmy żyjące w wodzie opanowały środowisko lądowe; w połowie ery pojawiły się pierwsze rośliny, z jej końcem - pierwsze gady. W paleozoiku kolejnym zmianom ulegała skorupa ziemska - kontynenty zmieniały swoje położenie, nastąpiły wielkie orogenezy (kaledońska i waryscyjska), które doprowadziły do powstania olbrzymich łańcuchów górskich. Zmiany klimatyczne i roszady w świecie organicznym pozwoliły podzielić tę erę na sześć okresów: kambr, ordowik, sylur, dewon, karbon, perm. Mezozoik, rozpoczęty przed 250mln lat, to już dominacja olbrzymich gadów; pojawił się wtedy też pierwszy ptak. Kontynenty nadal zmieniały swoje położenie; ruchy górotwórcze zmniejszyły swoje nasilenie, choć z końcem ery rozpoczęła się orogeneza alpejska. Koniec mezozoiku nastąpił 65mln lat temu; wyodrębniono z niego trzy okresy: trias, jurę, kredę. W kenozoiku - najmłodszej erze, trwającej do dziś - planetę opanowały ssaki. Z jego początkiem nastąpiło właściwe wypiętrzenie gór fałdowania alpejskiego; z końcem - ochłodzenie klimatu doprowadziło do zlodowacenia; kontynenty zawędrowały w swoje obecne miejsca. Na planecie pojawił się człowiek. Erę tę podzielono na: trzeciorzęd, czwartorzęd.
Copyright 2011-2017 bohun.

Wykorzystywanie materiałów zamieszczonych w Geotydzie
bez zgody właściciela praw autorskich jest zabronione.
Geotyda na Facebooku Gmina Wielka Wieś Gmina Alwernia