jednostki tektoniczne Polski
STREFA GUTERCHA
STREFA TEISSEYRE'A-TORNQUISTA
        A - PLATFORMA PREKAMBRYJSKA
BCDEF - PLATFORMA PALEOZOICZNA
       C3 - GÓRY ŚWIĘTOKRZYSKIE
        G - SUDETY
        H - NIECKA GÓRNOŚLĄSKA
      IC4 - ZAPADLISKO PRZEDKARPACKIE
  JKLM - KARPATY

NIECKA GÓRNOŚLĄSKA

Najmłodsza, a zarazem najważniejsza z punktu widzenia gospodarczego, część struktury śląsko-morawskiej, do której należą także Sudety wschodnie, strefa kulmowa i niecka opolska. Jest strukturą waryscyjską utworzoną ze skał górnego karbonu pokrywającą się z zasięgiem jednego z największych zagłębi węglowych Europy. Ma kształt trójkąta o powierzchni 5600km2 (w Polsce 4500km2). Niewielka jej południowo-zachodnia część leży na terenie Czech - Zagłębie Ostrawsko-Karwińskie.
Zasięg niecki na północy, południu i zachodzie wyznaczają wychodnie spągu skał górnokarbońskich na powierzchnię lub pod pokrywą osadów młodszych (trias, trzeciorzęd i czwartorzęd). Na północnym-wschodzie granica ma charakter dysjunktywny i przebiega wzdłuż uskoków rowu Sławkowa. A zatem granice niecki wyznaczają: od północy - Tarnowskie Góry; od północnego-wschodu - rów Sławkowa w kierunku Krakowa; od zachodu - Racibórz, Rybnik i poza granice kraju Zagłębie Ostrawsko-Karwińskie; od południa - nasunięcie karpackie.
W jej podłożu stwierdzono piętro prekambryjskie (wiercenie Puńców - 2217m, Goczałkowice - 3100m - gnejsy, łupki krystaliczne, diabazy), na nim dolny kambr i dolny dewon oraz środkowy i górny węglanowy (miąższości powyżej 1000m) oraz karbon. Brak niemal całego starszego paleozoiku związany jest z podniesieniem i erozją bloku górnośląskiego przed dewońską transgresją. Nieckę budują głównie skały osadowe. Badania geofizyczne i wiercenia wykazały, że pod serią osadową występują skały krystaliczne (krystalinik górnośląski zwany blokiem górnośląskim lub cieszyńskim). Karbon dolny wykształcony jest w dwóch facjach: kulmu (zachód; miąższość: 1500m; piaskowce, mułowce, łupki, zlepieńce) i wapienia węglowego (wschód, okolice Krakowa; miąższość: kilkaset metrów; ciemne, bitumiczne wapienie z fauną). W obrębie karbonu górnego (produktywnego) wyróżnić można dwie serie osadów węglonośnych: paraliczną o maksymalnej miąższości 3800m (namur A - najstarszy) oraz limniczną o maksymalnej miąższości 4000m (namur B, C i westfal). Stratygrafia opracowana została przede wszystkim na
1 Ι 2 Ι 3
Copyright 2011-2017 bohun.

Wykorzystywanie materiałów zamieszczonych w Geotydzie
bez zgody właściciela praw autorskich jest zabronione.
Geotyda na Facebooku Gmina Wielka Wieś Gmina Alwernia