Arkoza kwaczalska Arkoza kwaczalska Arkoza kwaczalska

ARKOZA KWACZALSKA

Tworzą ją gruboziarniste arkozowe piaskowce (zawierające znaczną domieszkę skaleni), żwiry, zlepieńce, czerwone łupki, mułowce i iły oraz skrzemieniałe pnie drzew szpilkowych.
Obszar występowania arkozy zawarty jest między Kamieniem i Chełmkiem w rejonie południowym, między Szczakową, Chełmkiem i Sierszą - rejon zachodni oraz między Sierszą i Karniowicami - rejon północny. Najbardziej efektowne odsłonięcia tych osadów występują w malowniczych wąwozach okolic Kwaczały.
Arkoza jest osadem lądowym. Obszar jej osadzania był pozbawiony roślinności, a klimat (przełom karbonu i permu) - ciepły i suchy z okresowymi potężnymi opadami. W ich wyniku tworzyły się rzeki o dużej sile transportu. Przenosiły one materiał skalny z kierunku południowego - obszaru zbudowanego ze skał typu granitów, granitognejsów, gnejsów i łupków łyszczykowych - obecnie ukrytego pod płaszczowinami karpackimi.
W arkozie kwaczalskiej występują skrzemieniałe pnie drzew szpilkowych, których tkanki zostały zastąpione przez krzemionkę i w tej postaci dotrwały do czasów obecnch. Powszechnie zwane są one araukariami ze względu na pokrewieństwo z istniejącymi jeszcze dziś drzewami o tej nazwie. Określa się je mianem rodzajowym Dadoxylon. Dotychczas z arkozy kwaczalskiej oznaczono trzy gatunki tych drzew: D. Schrollianum, D. Rollei i D. Saxonicum. Pnie występujące w arkozie kwaczalskiej spotyka się zawsze jako leżące, całkowicie skrzemieniałe kłody. Są one pozbawione gałęzi i korzeni; wykazują objawy wstępnego gnicia, które zachodzić musiało jeszcze przed procesem skrzemionkowania drewna. Największy pień skrzemieniałej araukarii wydobyty z arkozy kwaczalskiej miał 7m długości i 120cm średnicy. Odkryty został w 1946r., obecnie zaś znajduje się w Muzeum Instytutu Geologicznego w Warszawie. W arkozie odnaleźć można także różnobarwne otoczaki kwarcu, a niekiedy fragmenty skał pochodzących ze starszego od arkozy masywu krystalicznego - egzotyki. Aktualnie jednak pozostały już niewielkie ilości okazów do wydobycia. Szukać ich można w kwaczalskich wąwozach: Gródek, Dziwiesiółka i Grabowiec.
źródło informacji
Copyright 2011-2017 bohun.

Wykorzystywanie materiałów zamieszczonych w Geotydzie
bez zgody właściciela praw autorskich jest zabronione.
Geotyda na Facebooku Gmina Wielka Wieś Gmina Alwernia