Kamieniołom marmurów dębnickich Karmelicka Góra Kamieniołom marmurów dębnickich Karmelicka Góra Kamieniołom marmurów dębnickich Dębnik Kamieniołom marmurów dębnickich Dębnik

MARMUR DĘBNICKI

Kamień dekoracyjny, wokół którego toczyła się historia Polski. Jego eksploatację rozpoczęto w XV wieku, a olbrzymie zainteresowanie nim trwało do końca XVIII stulecia. Dlatego też powstało tutaj kilka kamieniołomów: Łom Tumidalskiego, Łom Karmelicki (Karmelicka Góra), Dębnik, Cekierowa (Czarna) Góra, Czerwona Góra, Siwa Góra, Marmurowa Góra. Z wydobytego w nich kamienia wykonywano portale, stalle, tablice, schody, poręcze, balustrady, balaski, kolumny, kominki, ołtarze, płyty meblowe, mensy, antepedia, chrzcielnice, kropielnice, lichtarze, posadzki. W XIX wieku zamawiano już jednak tylko pojedyncze wyroby - proste tablice epitafijne, klasycystyczne nagrobki w formie złamanej kolumny lub zwieńczone urną. W okresie PRL-u kamień przerabiano na płyty posadzkowe i kruszywa. Przemysłową eksploatację zakończono w latach 90-tych ubiegłego stulecia. Dziś elementy wykonane z marmurów dębnickich można oglądać w klasztorze Karmelitów Bosych w Czernej, Krakowie (detale w kościele Mariackim, katedrze Wawelskiej, kaplicy Zygmuntowskiej) i jego okolicach, a także w m.in.: Miechowie, Olkuszu, Jędrzejowie, Bochni, Tarnowie, Częstochowie, Wrocławiu, Poznaniu, Warszawie, Gnieźnie, Toruniu, Gdańsku. Kamień wykorzystano także poza granicami Polski, m.in. przy tworzeniu ołtarza głównego katedry św. Szczepana w Wiedniu oraz we Frankfurcie nad Menem, Salzburgu, Lwowie i Kijowie.
Marmury dębnickie pod względem litologicznym są wapieniami. Charakteryzują się barwą pochodzącą od rozproszonego pirytu - ciemnoszarą na świeżym przełamie, a popielatą na powierzchni zwietrzałej; przy uderzaniu wytwarzają zapach siarkowodoru. Badania paleontologiczne dowiodły, iż skały te powstały w redukcyjnych warunkach płytkiego zbiornika morskiego w środkowym dewonie (żywet). Wiercenia wykazały natomiast, że pod wapieniami występuje duża permska intruzja porfirowa w kształcie lakkolitu. Odchodziły od niej dajki z intruzjami magmowymi oraz znacznie mniejsze żyły II i III rzędu (apofizy); rozprowadzane nimi były gorące roztwory hydrotermalne. Wapienie są uławicone; miąższości warstw 0,2-1m; nachylone pod kątem 20-30° na zachód. W obrębie ławic występuje kilka typów wapieni, które z reguły płynnie przechodzą w inne odmiany. Zwykle w części spągowej występuje wapień
1 Ι 2
źródło informacji
Copyright 2011-2017 bohun.

Wykorzystywanie materiałów zamieszczonych w Geotydzie
bez zgody właściciela praw autorskich jest zabronione.
Geotyda na Facebooku Gmina Wielka Wieś Gmina Alwernia