SUDETY

Rozciąga się na północ od Sudetów między sudeckim uskokiem brzeżnym a strefą dyslokacji Odry. Oddzielił się od głównego pasma w trzeciorzędzie, kiedy zostało ono wydźwignięte jako góry zrębowe, a następnie przykryte osadami trzeciorzędowymi i czwartorzędowymi, przez co - jako obniżona struktura - jest słabiej zbadany.

Miejscami na powierzchni odsłaniają się skały starsze (rejon Sobótki, okolice Strzegomia, Strzelina). Podtrzeciorzędowe struktury bloku podzielić można na część zachodnią (na zachód od kry sowiogórskiej), środkową (część kry sowiogórskiej i metamorfiku Niemczy) oraz wschodnią. W części północnej występuje strefa dyslokacji Odry; w niej - struktury metamorficzne i plutoniczne (intruzje granitoidowe). Na zachodzie bloku peryklina Żar - jednostka przejściowa między niecką północnosudecką a monokliną przedsudecką. Tu utwory krystaliczne zostały obniżone, a na metamorfiku leży perm, trias, trzeciorzęd i czwartorzęd. Na wschodzie bloku - młodsza, obniżona jednostka - niecka opolska wypełniona osadami kredowymi.

Należą do struktury śląsko-morawskiej. Utworzone ze skał prekambryjskich i paleozoicznych, leżących między masywem czeskim a blokiem dolnośląskim. Struktura ta ma kształt trójkąta; bok zachodni tworzy nasunięcie ramzowskie, południowy - nasunięcie Karpat fliszowych, północny - monoklina przedsudecka i śląsko-krakowska.

Struktura śląsko-morawska to: metamorfik wschodniosudecki, strefa kulmowa oraz niecka górnośląska. Pierwszy obejmuje wschodnie Sudety; występuje głównie na Morawach, częściowo tylko w Polsce. Budują go skały metamorficzne (gnejsy, kwarcyty, szarogłazy, fyllity). W karbonie powstała tu intruzja granitowa Strzelin-Żulowa. Wypiętrzenie tej struktury i przedgórza nastąpiło w karbonie. Od tego czasu podlegały one silnej erozji - produkty wietrzenia wynoszone były na wschód, gdzie tworzyły osady strefy kulmowej. Strefa ta rozciąga się na wschód od metamorfiku wschodniosudeckiego. Budują ją dolnokarbońskie osady o charakterze fliszowym sfałdowane lecz nie zmetamorfizowane; w części zachodniej ułożone bardzo stromo - upady warstw do 60° we wschodniej - łagodnieją i występują głównie na Morawach.