GÓRA ŚW. ANNY

termicznego, morskie utwory kredy i triasu, brekcja piroklastyczna, a nawet niewielkie jaskinie krasowe. W najniższej zachodniej części wyrobiska widoczne są nefelinity o masywnej teksturze i holokrystaliczno-porfirowej strukturze. W afanitowym cieście skalnym tkwią prakryształy piroksenów, oliwinów (miejscami w formie niewielkich druz) i nefelinów. Skała cechuje się obecnością termicznego ciosu słupowego. W przekroju poziomym jest on trój- lub sześcioboczny; średnica słupów wynosi 10-20cm i zapadają one w różnych kierunkach pod zmiennymi kątami (60-90°). W nefelinitach obecne są liczne bloki piasków i piaskowców cenomanu oraz wapieni marglistych turonu. Zaznaczają się na nich zmiany termiczne o różnej intensywności. Wśród bloków tych występują margle turonu tworzące pakiet żółtawych silnie zdeformowanych i rozsypliwych skał przeławiconych cienkimi warstwami jasnoszarych iłów. W ich obrębie stwierdzono obecność makrofauny - w większości pokruszonych jeżowców, brachiopodów i otwornic. We wschodniej części kamieniołomu objętej ochroną rezerwatową odsłaniają się wapienie triasu środkowego. Zaliczono je do formacji karchowickiej; są one silnie skrasowiałe, a w niższych poziomach - w strefach kontaktu z nefelinitem - wyraźnie przebarwione i miejscami zdolomityzowane, bądź skrzemionkowane. Zmiany te związane są z dużą aktywnością roztworów hydrotermalnych końcowej fazy frakcjonowania magmy. W strefie metamorfizmu kontaktowego wapieni i nefelinitów rozwinęła się soczewa jaspisu o wymiarach 50x200cm i pomarańczowo-brązowej barwie. Sięga ona w głąb wychodni na przynajmniej 1m i uważana jest za największą w Polsce. Ze względu jednak na mało efektowne zabarwienie i znaczną porowatość, nie posiada ona wartości jubilerskiej. Nad południową krawędzią kamieniołomu zachowała się czerwona stożkowata "górka". Z uwagi na fakt, iż zbudowana jest ona z tufu traktowanego podczas eksploatacji jako skała płona, została ona pozostawiona i później objęta ochroną pomnikową. W bardzo drobnej brunatno-czerwonej masie tkwią większe (nawet kilkunastocentymetrowe) ostrokrawędziste - rzadziej zaokrąglone - kawałki porwanej lawy. Bloki ostrokrawędziste reprezentują fragmenty spojonej lawy wcześniejszych wylewów. Zaokrąglone zaś są przykładem formowania się płynnej lawy w powietrzu, która wirując w pędzie, zastyga, tworząc lapille lub większe bomby wulkaniczne. Lokalne spękania tufu wypełnia kwarc, kalcyt i trydymit - pozostałości powulkanicznej działalności roztworów hydrotermalnych.

1 | 2 | 3

Copyright 2011-2026 bohun

Wykorzystywanie materiałów zamieszczonych w Geotydzie
bez zgody właściciela praw autorskich jest zabronione