Kamieniołom nefelinitów na Górze św. Anny Kamieniołom nefelinitów na Górze św. Anny Kamieniołom nefelinitów na Górze św. Anny Kamieniołom nefelinitów na Górze św. Anny

GÓRA ŚW. ANNY

Nieczynny kamieniołom na Górze św. Anny jest wyjątkowy z punktu widzenia geologii. Na stosunkowo małym obszarze odsłaniają się w nim bowiem: termiczny cios słupowy w nefelinitach, przejawy metamorfizmu termicznego, morskie utwory kredy i triasu, brekcja piroklastyczna, a nawet niewielkie jaskinie krasowe. W najniższej zachodniej części wyrobiska widoczne są nefelinity charakteryzujące się masywną teksturą i holokrystaliczno-porfirową strukturą. W afanitowym cieście skalnym tkwią prakryształy piroksenów, oliwinów (miejscami w formie niewielkich druz) i nefelinów. Skała cechuje się obecnością termicznego ciosu słupowego. W przekroju poziomym jest on trój- lub sześcioboczny; średnica słupów wynosi 10-20cm i zapadają one w różnych kierunkach pod zmiennymi kątami (60-90°). W nefelinitach obecne są liczne bloki piasków i piaskowców cenomanu oraz wapieni marglistych turonu. Zaznaczają się na nich zmiany termiczne o różnej intensywności. Wśród bloków tych występują margle turonu tworzące pakiet żółtawych silnie zdeformowanych i rozsypliwych skał przeławiconych cienkimi warstwami jasnoszarych iłów. W ich obrębie stwierdzono obecność makrofauny - w większości pokruszonych jeżowców, brachiopodów i otwornic. We wschodniej części kamieniołomu objętej ochroną rezerwatową odsłaniają się wapienie triasu środkowego. Zaliczono je do formacji karchowickiej; są one silnie skrasowiałe, a w niższych poziomach - w strefach kontaktu z nefelinitem - wyraźnie przebarwione i miejscami zdolomityzowane, bądź skrzemionkowane. Zmiany te związane są z dużą aktywnością roztworów hydrotermalnych końcowej fazy frakcjonowania magmy. W strefie metamorfizmu kontaktowego wapieni i nefelinitów rozwinęła się soczewa jaspisu o wymiarach 50x200cm i pomarańczowo-brązowej barwie. Sięga ona w głąb wychodni na przynajmniej 1m i uważana jest za największą w Polsce. Ze względu jednak na mało efektowne zabarwienie i znaczną porowatość, nie posiada ona wartości jubilerskiej. Nad południową krawędzią kamieniołomu zachowała się czerwona stożkowata "górka". Z uwagi na fakt, iż zbudowana jest ona z tufu traktowanego podczas eksploatacji jako skała płona, została ona pozostawiona i później objęta ochroną pomnikową. W bardzo drobnej brunatno-czerwonej masie tkwią większe (nawet kilkunastocentymetrowe) ostrokrawędziste - rzadziej zaokrąglone - kawałki porwanej lawy. Bloki ostrokrawędziste reprezentują fragmenty spojonej lawy wcześniejszych wylewów. Zaokrąglone zaś są przykładem formowania się płynnej lawy w powietrzu, która wirując w pędzie, zastyga, tworząc lapille lub większe bomby wulkaniczne. Lokalne spękania tufu wypełnia kwarc, kalcyt i trydymit - pozostałości powulkanicznej działalności roztworów hydrotermalnych.
1 Ι 2 Ι 3
źródło informacji
Patronite FUNDACJA ŚWIAT AKTUALNOŚCI O KRAINIE MAPA LEGENDA ODKRYWANIE LOKACJE A-F LOKACJE G-Ł LOKACJE M-Ś LOKACJE T-Ż GALERIA ZARYS
HISTORYCZNY
BUDOWA
GEOLOGICZNA
TABELA
STRATYGRAFICZNA
Copyright 2011-2020 bohun

Wykorzystywanie materiałów zamieszczonych w Geotydzie
bez zgody właściciela praw autorskich jest zabronione
Geotyda na Facebooku Gmina Wielka Wieś Gmina Alwernia Patronite