DYBANKA

Rezerwat przyrody nieożywionej utworzony 1 lipca 1988r. Zajmuje powierzchnię 29,08ha i obejmuje unikalne pod względem rozmiarów i wysokości względnej wzgórze z okresu zlodowacenia północnopolskiego - oz. Nazwa nawiązuje do szczytu wzniesienia zwanego Górą Dybanka, a niekiedy Łyską, górującą 34m nad okolicą. Jego wysokość bezwzględna zaś wynosi 121,5m npm, co stanowi najwyższy punkt Gostynina.

Oz Gostyniński powstał podczas fazy leszczyńskiej zlodowacenia bałtyckiego. Uformowany został w kształt krętego wału. Prawie w całości leży w obrębie wysoczyzny lodowcowej (jedynie północny skraj znajduje się w kotlinie płockiej) i ciągnie się południkowo przez 14km od Jeziora Czarnego wzdłuż lewego brzegu Skrwy Lewej. Zbudowany jest głównie z piasków i żwirów; pokrywają go bardzo cienkie płaty gliny zwałowej. Porasta go las, a w jego sąsiedztwie występują liczne jeziora rynnowe.

W przeszłości Dybankę często przedstawiano na lokalnych pocztówkach. Pierwsza pochodzi z roku 1909. Przez 36 lat stanowiły one aż jedną dziesiątą wszystkich lokalnych zbiorów. Po 1945r. fotografie ozu nie ilustrowały już kartek pocztowych ze względu na postępujące zadrzewienie wzniesienia.

Nazwa Dybanka związana jest z historią o zbójcach, którzy dybali, czyli czekali w tym miejscu na kupców wiozących sól i inne wartościowe towary do Gostynina. Podania ludowe nawiązują także do tajemniczych lochów i tuneli ciągnących się wewnątrz wzgórza od zamku gostynińskiego aż do Płocka. Podziemia łączyły twierdzę z ozem i ukrytym w nim skarbem. Wspomina o nich również historia. Według niej bowiem w latach 1611-12 w lochu gostynińskiego zamku więziono cara rosyjskiego Wasyla Szujskiego. Zmarł on i został pochowany w Gostyninie w 1612r. Istnienie ich zaś potwierdzają badania archeologiczne przeprowadzone na początku lat 80-tych XX wieku.