Arkoza kwaczalska Arkoza kwaczalska Arkoza kwaczalska Arkoza kwaczalska

ARKOZA KWACZALSKA

Skała utworzona z gruboziarnistych arkozowych piaskowców (zawierających znaczną domieszkę skaleni), żwirów, zlepieńców, czerwonych łupków, mułowców i iłów oraz skrzemieniałych pni drzew szpilkowych.
Obszar występowania arkozy kwaczalskiej zawarty jest między Kamieniem i Chełmkiem w rejonie południowym, między Szczakową, Chełmkiem i Sierszą - rejon zachodni oraz między Sierszą i Karniowicami - rejon północny. Najbardziej efektowne odsłonięcia tych osadów występują w malowniczych wąwozach okolic Kwaczały.
Arkoza kwaczalska jest osadem lądowym. Obszar jej osadzania był pozbawiony roślinności, a klimat (przełom karbonu i permu) - ciepły i suchy z okresowymi potężnymi opadami. W ich wyniku tworzyły się rzeki o dużej sile transportu. Przenosiły one materiał skalny z kierunku południowego - obszaru zbudowanego ze skał typu granitów, granitognejsów, gnejsów i łupków łyszczykowych - obecnie ukrytego pod płaszczowinami karpackimi.
W arkozie kwaczalskiej występują skrzemieniałe pnie drzew szpilkowych, których tkanki zostały zastąpione przez krzemionkę i w tej postaci dotrwały do czasów obecnch. Powszechnie zwane są one araukariami ze względu na pokrewieństwo z istniejącymi jeszcze dziś drzewami o tej nazwie. Określa się je mianem rodzajowym Dadoxylon. Dotychczas z arkozy kwaczalskiej oznaczono trzy gatunki tych drzew: D. Schrollianum, D. Rollei i D. Saxonicum. Pnie występujące w arkozie kwaczalskiej spotyka się zawsze jako leżące, całkowicie skrzemieniałe kłody. Są one pozbawione gałęzi i korzeni; wykazują objawy wstępnego gnicia, które zachodzić musiało jeszcze przed procesem skrzemionkowania drewna. Największy pień skrzemieniałej araukarii wydobyty z arkozy kwaczalskiej miał 7m długości i 120cm średnicy. Odkryty został w 1946r., obecnie zaś znajduje się w Muzeum Instytutu Geologicznego w Warszawie. W arkozie odnaleźć można także różnobarwne otoczaki kwarcu, a niekiedy fragmenty skał pochodzących ze starszego od arkozy masywu krystalicznego - egzotyki. Aktualnie jednak pozostały już niewielkie ilości okazów do wydobycia. Szukać ich można w kwaczalskich wąwozach: Gródek, Dziwiesiółka i Grabowiec.
źródło informacji
Copyright 2011-2022 bohun

Wykorzystywanie materiałów zamieszczonych w Geotydzie
bez zgody właściciela praw autorskich jest zabronione
FUNDACJA ŚWIAT AKTUALNOŚCI O KRAINIE MAPA LEGENDA ODKRYWANIE LOKACJE A-F LOKACJE G-Ł LOKACJE M-Ś LOKACJE T-Ż GALERIA ZARYS HISTORYCZNY BUDOWA GEOLOGICZNA TABELA STRATYGRAFICZNA Geotyda na Facebooku Gmina Wielka Wieś Gmina Alwernia