Dursztyńskie Skałki Dursztyńskie Skałki Gęśle Basy

DURSZTYŃSKIE SKAŁKI

Grupa jurajskich i dolnokredowych skałek tkwiących w miękkich utworach marglistych górnej kredy i paleogenu. Nazywane są Skalicami Spiskimi i znajdują się w zachodniej części Pienińskiego Pasa Skałkowego, zajmując obszar od Przełomu Białki do Dursztyna. Składają się na nie Faśnymbrowe Skałki, Korowa Skała, Krzysztofkowe Skałki, Rafaczowe Skałki, Lorencowe Skałki, Snoborcyna Skała, Borsukowa Skała, Mikołajczyna Skała, Czerwona Skała. W ostatniej z nich stwierdzono obecność stektonizowanych wapieni serii czorsztyńskiej oraz górnokredowe margle puchowskie. Na szczególną uwagę zasługują jednak Lorencowe Skałki, gdzie 21 października 1963r. utworzono pomnik przyrody nieożywionej.
Ochroną objęto masywną skałkę Basy oraz smuklejszą o maczugowatym kształcie - Gęśle. Ustanowiono ją ze względów naukowo-estetycznych. Ciągły profil Basów stanowi bowiem prawie kompletny profil stratygraficzny utworów górnej jury zaliczany do sukcesji czorsztyńskiej. W jego najniższej części rozpoznano niewielkiej miąższości środkowojurajskie (bajos) czerwone wapienie krynoidowe formacji wapienia z Krupianki. Na nich zalegają ok. 10m miąższości uławicone czerwone wapienie bulaste formacji wapienia czorsztyńskiego. Występujące w nich następstwo mikrofacjalne jest typowe dla środkowojurajskich paleośrodowisk oksfordzkich (mikrofacja Globuligerina) aż po kimerydzkie paleośrodowiska z Saccocoma. Szczyt skałki budują zaś wyraźnie uławicone, biało-różowe wapienie detrytyczne z bardzo dużą ilością pokruszonej - miejscami ułożonej warstwowo, ale zwykle tkwiącej chaotycznie w mikrytowym matriksie - fauny (amonity, ramienionogi, krynoidy, małże). Gęśle zaś uzupełnia profil sukcesji czorsztyńskiej o elementy dolnokredowe, bowiem tylko jej najbardziej południowa część jest wykształcona jako czerwone wapienie bulaste formacji wapienia czorsztyńskiego. W przeważającej części budują ją jasnokremowe wapienie mikrytowe zawierające liczne kalpionelle należące do formacji wapieni dursztyńskich dolnej kredy. Skałka ta stanowi zarazem jeden z najbardziej charakterystycznych elementów morfologii polskiego Spiszu.
źródło informacji
Patronite FUNDACJA ŚWIAT AKTUALNOŚCI O KRAINIE MAPA LEGENDA ODKRYWANIE LOKACJE A-F LOKACJE G-Ł LOKACJE M-Ś LOKACJE T-Ż GALERIA ZARYS
HISTORYCZNY
BUDOWA
GEOLOGICZNA
TABELA
STRATYGRAFICZNA
Copyright 2011-2018 bohun.

Wykorzystywanie materiałów zamieszczonych w Geotydzie
bez zgody właściciela praw autorskich jest zabronione.
Geotyda na Facebooku Gmina Wielka Wieś Gmina Alwernia Patronite