ŚLĘŻA

Zachodnią część Ślęży tworzy przeważnie granit hornblendowo-biotytowy datowany na górny karbon, a wschodnią – dolnokarboński granodioryt biotytowy i granit dwułyszczykowy. Na jej zachodnich i północnych stokach (poniżej 400-550m npm) występują skały karbońskie należące do kontynuującego się w kierunku zachodnim masywu granitoidowego Strzegom-Sobótka. U jej podnóża zaś nad skałami krystalicznymi leżą osady miocenu (piaski kwarcowe, iły i węgle brunatne) oraz plejstocenu (gliny zwałowe, piaski i żwiry wodnolodowcowe oraz pokrywy pyłowe). Osady glacjalne zaliczane do zlodowacenia środkowopolskiego zalegają płatami do ok. 300m npm, a maksymalny zasięg glin lodowcowych stwierdzono do 525m npm. Najprawdopodobniej więc pionowy zasięg lądolodu podczas ostatniego zlodowacenia osiągnął 500-550m npm. Uważa się także, iż wierzchołek Ślęży był nunatakiem, czego dowodzi skalistość jej górnych partii. W rzeźbie jej części szczytowej występuje wiele spłaszczeń oraz rozdzielających je stopni skalnych interpretowanych jako plejstoceńskie tarasy krioplanacyjne i klify mrozowe. Formy te są fragmentarycznie pogrzebane pod płaszczem pokryw blokowych lub gliniasto-gruzowych. W dolnych partiach gabrowych stoków Ślęży (na 245-500m npm) udokumentowano obecność rozległych form akumulacji pokryw stokowych uznawanych za reliktowe lodowce gruzowe zlodowacenia północnopolskiego. Powszechne wśród nich są także gruzowe pokrywy soliflukcyjne występujące zarówno na stokach zbudowanych z gabra, jak i granitu.

Na szczycie Ślęży i w jej pobliżu zachowały się kamienne rzeźby należące do celtyckiego kręgu kulturowego: Panna z Rybą, Mnich, Grzyb, Dzik, Niedźwiedź. W jej masywie odnaleziono również fragmenty kamiennych wałów o szerokości ok. 12m układanych z odłamków kamieni oraz posągi z charakterystycznym symbolem ukośnego krzyża garbo prawdopodobnie związanego z kultem solarnym. W przeszłości Ślęża stanowiła zatem ośrodek kultu solarnego miejscowych plemion.