Morasko Morasko Morasko Morasko

MORASKO

Pierwszy fragment meteorytu Morasko ważący 75kg znaleziono 12 listopada 1914r. podczas budowy okopów przez wojsko. Od tego czasu w obszarze tzw. elipsy rozrzutu zebrano tysiące jego fragmentów o wadze od kilku gramów do 271,8kg (w sumie ponad 2000kg). Ich spójny skład chemiczny i mineralny wskazuje, że pochodzą one z rozpadu pojedynczego meteoroidu żelaznego należącego do grupy oktaedrytów gruboziarnistych zawierającego średnio 93% żelaza oraz 7% niklu. Składał się on głównie z minerałów kamacytu i taenitu (stopy żelaza i niklu) oraz sporadycznie występujących cohenitu i schreibersytu (węglik i fosforek żelaza oraz niklu). Znaleziono w nim grafitowe i troilitowe nodule (inkluzje) o średnicy 1-2,5cm z niewielką ilością krzemianów, tlenków i fosforanów. Rozpoznano w nim również minerały niespotykane w ziemskich skałach - moraskoit i czochralskiit (nazwane odpowiednio od wsi Morasko oraz wybitnego chemika, metaloznawcy i wynalazcy - Jana Czochralskiego).
Pierwotna masa meteorytu Morasko wynosiła 600-1100t i wpadł on w atmosferę z prędkością 16-18km/s. Podczas przelotu przez atmosferę doszło do przynajmniej jednej fragmentacji, w wyniku której powstał deszcz meteorytów. Największy z nich o średnicy ok. 1,5m uderzył w ziemię z prędkością ok. 10km/s, tworząc krater. Obecnie na terenie Moraska znajduje się przynajmniej 6 takich form. Powstało ich więcej, lecz z czasem uległy degradacji. Są one niemal idealnie koliste; ich średnice wynoszą 29,6-96,5m, głębokości - 1,2-12,1m i wypełniają je osady osiągające miąższości nawet 4m. Wiek tych utworów oznaczono na 4800-5400 lat i czasowo pokrywa się z on zachowaną miejscami dawną glebą, której wiek oznaczono z kolei na 5000-6400 lat.
Fala uderzeniowa powstała w atmosferze na znacznej wysokości podczas fragmentacji meteoroidu moraskiego nie miała znaczącego wpływu na powierzchnię ziemi, a wysokie temperatury wytworzone podczas formowania kraterów trwały zbyt krótko, by zainicjować rozległe pożary. Skutki impaktu były zatem znacznie mniejsze niż można by się spodziewać, a zasięg katastrofy prawdopodobnie ograniczał się do najbliższego otoczenia kraterów. Jedynie w Jeziorze Strzeżyńskim oddalonym o ok. 5,5km wykazano podwyższoną podatność magnetyczną osadów jeziornych. W innych okolicznych jeziorach zaś (Kierskim, Glinnowieckim) nie napotkano na jednoznaczny zapis zmian środowiskowych.
1 Ι 2
źródło informacji
FUNDACJA ŚWIAT AKTUALNOŚCI O KRAINIE MAPA LEGENDA ODKRYWANIE LOKACJE A-F LOKACJE G-Ł LOKACJE M-Ś LOKACJE T-Ż GALERIA ZARYS
HISTORYCZNY
BUDOWA
GEOLOGICZNA
TABELA
STRATYGRAFICZNA
Copyright 2011-2021 bohun

Wykorzystywanie materiałów zamieszczonych w Geotydzie
bez zgody właściciela praw autorskich jest zabronione
Geotyda na Facebooku Gmina Wielka Wieś Gmina Alwernia