Kamieniołom nefelinitów na Górze św. Anny Kamieniołom nefelinitów na Górze św. Anny Kamieniołom nefelinitów na Górze św. Anny Kamieniołom nefelinitów na Górze św. Anny

GÓRA ŚW. ANNY

Pierwszym etapem w rozwoju stratowulkanu tworzącego Górę św. Anny było powstanie w szacie (oligocen) wulkanu lawowego. Po tysiącach lat aktywności doszło jednak do zapadnięcia znajdującej się dość płytko pustej komory wulkanu i utworzenia kaldery w jego centralnej części. Wielkie bloki nefelinitu, tufu oraz osadowych skał triasu i kredy zostały wtedy oderwane i przesunięte w głąb ziemi - kilkadziesiąt metrów poniżej powierzchni terenu i miejsca swojego pierwotnego występowania. Po późniejszym okresie spokoju i erozji resztek stożka we wczesnym akwitanie (miocen), nastąpiła druga faza aktywności. W peryferyjnej części kaldery powstał nowy wulkan lawowy, przy czym od głównego pnia odchodziło kilka bocznych kanałów. Pogrążone wcześniej bloki skał kredowych poddane zostały powtórnym oddziaływaniom metamorfizmu termicznego na kontakcie z lawą. W ostatnim etapie, jako relikt zakończonej aktywności wulkanicznej, zaznaczyła się działalność hydrotermalna.
Wapienie i nefelinity budujące Górę św. Anny eksploatowano do celów budowlanych. Produkcja wapiennicza na skalę przemysłową rozwinęła się na przełomie XVIII i XIX wieku. Pozyskiwaną wówczas skałę częściowo wypalano na miejscu i sprzedawano w postaci wapna, ale również dowożono ją kolejką do portu rzecznego w Zdzieszowicach. Najstarszy kamieniołom wapienia i nefelinitu powstał tutaj jednak w roku 1830. Kolejne zaś otwierano w latach: 1849, 1867, 1876. Najintensywniejsza eksploatacja miała miejsce w otoczeniu klasztoru Franciszkanów. Ponieważ zagrażała ona murom świątyni, zakonnicy próbowali wstrzymać wydobycie. W 1899r. kuria wrocławska odkupiła kamieniołomy działające w najbliższym sąsiedztwie klasztoru. Tym samym zakończono eksploatację nefelinitu.
Badania przeprowadzane w pozostawionych wyrobiskach przyczyniły się do objęcia ochroną od 6 lipca 1957r. pod postacią pomnika przyrody nieożywionej stożka tufu wulkanicznego tworzącego wyraźną "górkę" na południowym jego skraju. 10 grudnia 1971r. zaś we wschodniej części dawnego kamieniołomu nefelinitu i wapienia utworzono rezerwat przyrody nieożywionej o pow. 2,69ha. 1 czerwca 2010r. teren ten wszedł także w skład Geoparku Krajowego Góra Św. Anny, jednego z trzech tego typu obszarów znajdujących się w Polsce.
1 Ι 2 Ι 3
źródło informacji
Patronite FUNDACJA ŚWIAT AKTUALNOŚCI O KRAINIE MAPA LEGENDA ODKRYWANIE LOKACJE A-F LOKACJE G-Ł LOKACJE M-Ś LOKACJE T-Ż GALERIA ZARYS
HISTORYCZNY
BUDOWA
GEOLOGICZNA
TABELA
STRATYGRAFICZNA
Copyright 2011-2020 bohun

Wykorzystywanie materiałów zamieszczonych w Geotydzie
bez zgody właściciela praw autorskich jest zabronione
Geotyda na Facebooku Gmina Wielka Wieś Gmina Alwernia Patronite