CZWARTORZĘD
KENOZOIK     TRZECIORZĘD

                             KREDA
                             JURA
MEZOZOIK    TRIAS

                             PERM
                             KARBON
                             DEWON
                             SYLUR
                             ORDOWIK
PALEOZOIK   KAMBR

PREKAMBR

CZWARTORZĘD

nim nastąpiło zlodowacenie Wisły, które pozostawiło po sobie najbardziej czytelne formy polodowcowe: pasma moren czołowych, ozy, kemy, drumliny, pola sandrowe i liczne jeziora polodowcowe. Na przedpolu lądolodu występowała wówczas erozja oraz sedymentacja rzeczna. W czasie tego zlodowacenia Tatry uzyskały swoje obecne ukształtowanie; powstały liczne jeziora cyrkowe, doliny U-kształtne, moreny i wygłady lodowcowe. Niektóre jęzory lodowcowe wschodnich Tatr wychodziły na przedpole masywu górskiego, tworząc lodowce piedmontowe. Na mniejszą skalę lodowce górskie rozwijały się także w Karkonoszach i Beskidzie Wysokim.
Czwartorzęd w Polsce jest szeroko rozpowszechniony; osady tego okresu powstały w wyniku ówczesnych zlodowaceń i interglacjałów. Utwory zlodowacenia Narwi to gliny zwałowe miejscami rozdzielone cienką warstwą osadów wodnolodowcowych (znane z wierceń wykonanych w Polsce północno-wschodniej), interglacjału podlaskiego - osady rzeczne i jeziorne dobrze udokumentowane w rejonie Węgorzewa i Przasnysza. Do utworów zlodowaceń południowopolskich należą piaski i żwiry fluwioglacjalne oraz iły warwowe, interglacjału mazowieckiego - aluwia oraz osady jeziorne i bagienne. Osady zlodowaceń środkowopolskich reprezentują gliny zwałowe i utwory fluwioglacjalne, a także najstarsze na ziemiach polskich ślady człowieka (Jaskinia Nietoperzowa) oraz lessy, których zdecydowana większość to osady zlodowacenia Wisły występujące w Polsce południowej. Do najmłodszych utworów czwartorzędowych (holocen) należą aluwia rzeczne, iły i muły jeziorne, torfy, a także produkty wietrzenia starszych skał.
Głównymi kopalinami użytecznymi czwartorzędu są surowce okruchowe i ilaste używane na potrzeby budownictwa; eksploatuje się także torfy i lokalnie - kredę jeziorną.
1 | 2
Polska w czwartorzędzie źródło informacji
Copyright 2011-2026 bohun

Wykorzystywanie materiałów zamieszczonych w Geotydzie
bez zgody właściciela praw autorskich jest zabronione
FUNDACJA ŚWIAT AKTUALNOŚCI O KRAINIE MAPA LEGENDA ODKRYWANIE LOKACJE A-F LOKACJE G-Ł LOKACJE M-Ś LOKACJE T-Ż GALERIA ZARYS HISTORYCZNY BUDOWA GEOLOGICZNA TABELA STRATYGRAFICZNA Geotyda na Facebooku