PIENIŃSKI PAS SKAŁKOWY

Zbiornik pieniński miał znacznie większą szerokość niż obecnie. Był zróżnicowany, w efekcie czego powstał szereg serii zróżnicowanych facjalnie: grzbiet północny (seria czorsztyńska, na zboczach czertezicka i niedzicka), rów centralny (seria braniska i pienińska), grzbiet południowy (seria haligowiecka i egzotykowa). Obecne rozprzestrzenienie tych serii jest nierównomierne (największe mają skały powstałe w grzbiecie północnym i rowie centralnym; skały grzbietu południowego znane są tylko na Słowacji), co spowodowane jest procesami tektonicznymi. W utworach dominują facje głębokomorskie - seria skałkowa, wapienie krynoidowe, bulaste, rogowce, radiolaryty, margle, a w kredzie górnej - osłona skałkowa, materiał detrytyczny zapoczątkowujący tworzenie się fliszu (podnoszenie się grzbietu południowego). Najpełniejszy profil osadów występuje w serii pienińskiej.

Główne jednostki tektoniczne to przede wszystkim płaszczowiny i łuski. Na północ od Czorsztyna i w okolicach Szczawnicy występują skały wulkaniczne: andezyty Wżaru, Bryjarki, Jarmuty (amfibolitowe i amfibolitowo-augitowe tworzące sille, dajki przecinające utwory osłony skałkowej, skały fliszowe oraz serię skałkową) i bazalty (Dolina Białej Wody; neogeńskie). Ostatnie ruchy tektoniczne Pienińskiego Pasa Skałkowego wystąpiły w pliocenie i starszym plejstocenie. Miały charakter ruchów pionowych - powodowały podniesienie Pienin i powstanie antecedentnego Przełomu Dunajca.

Mała szerokość Pienińskiego Pasa Skałkowego przy znacznej długości wskazuje, że strefa ta genetycznie związana jest z dyslokacją, ciągnącą się wzdłuż Karpat zachodnich. Badania geofizyczne potwierdziły obecność uskoku perypienińskiego rozdzielającego dwa bloki skorupy ziemskiej o różnych własnościach fizycznych i różnej głębokości występowania strefy Moho. Blok południowy - śródziemnomorski, aktywny; głębokość Moho 35km, natomiast blok północny - stabilny; głębokość Moho 45km. Pieniński Pas Skałkowy leży więc nad strefą subdukcji powstałej na granicy dwóch płyt.